სამურაები კავკასიის თვალუწვდენელი სტეპებიდან

ნატალია ბერიძე, ნიკა მაჩაიძე

ბინა მაღლაა, ვერაზე. მისაღებ ოთახს ერთი ფანჯარა აქვს, რომელიც პირდაპირ ფუნიკულიორს უყურებს. რომ გაიხედავ, მარტო ეშმაკის ბორბალი ჩანს. როდესაც დაღამდება, მთელ ოთახს ბორბლის ციმციმი ავსებს.

ნისლის დროს განსაკუთრებით მაგარია, - ამბობს ნიკა, - შეგიძლია უბრალოდ იჯდე და უყურო. ელესდესავითაა, გაყავხარ სადღაც.

ტელევიზორი ოთახში არ დგას. 

ვიდრე ინტერვიუს „ოფიციალურ“ ნაწილს დავიწყებდეთ, ქვეყნის ამბებზე ვლაპარაკობთ - ქანდაკებებზე  და ივანიშვილზე და ჯეოსტარზე და  ეგეთებზე.

ტუსია ამ დროს მეორე ოთახშია გასული და შუა ლაპარაკში შემოდის. ნიკა განათლების სისტემას განიხილავს

ტუსია კითხულობს -  შაშკინი ვინ არის?

- აი, ის, ბლანჟეიანი რომაა - უხსნის ნიკა.

- არ ვიცი.

- მინისტრი, რა.

- შაშკინი?

- ხო.

- მოიცა, რუსია? - უკვირს ტუსიას.

ახალ ამბებს საერთოდ არ უყურებთ? - ვეკითხები.

- არა. ომის დროს მეტისმეტი მოგვივიდა და პერედოზიროვკა გვაქვს.

 - აბა, რას უყურებთ?

- ნისლი თუ არის, ეშმაკის ბორბალს.

 

* * *

ნიკამ და ტუსიამ ეს ბინა  ორიოდე კვირის წინ იქირავეს, თუმცა, ერთი შეხედვით ამას ვერ მიხვდებოდი. უკვე სათავისოდ აქვთ გადაკეთებული. კარგა ხნის ნაცხოვრებს ჰგავს. ყველა კედელი მორთულია, ერთგან იაპონური ნახატების პოსტერი კიდია. მეორე კედელზე თაროებია, სადაც  გრეის ჯოუნსის ფირფიტა Island Life დევს. გვერდით Depeche Mode-ის დისკია მიყუდებული. მეორე თაროზე წიგნები აწყვია. ერთ-ერთის გარეკანზე ნიკა მაჩაიძეა გამოსახული.  შავ-თეთრი პორტრეტია. კარგი ფოტოა, ეფექტური.  ნიკას ნიკაპზე უკიდია ხელი და ჩაფიქრებული სადღაც, ქვევითკენ იცქირება. წიგნს სათაური ივრითზე აწერია.

- წიგნი დაწერეს შენზე?

ისრაელში გამოცემული რაღაც თრილერი ყოფილა. ნიკა ზედ უბრალოდ სილამაზისთვისაა. ფოტო უნახავს სადღაც გამომცემელს და მოსწონებია. მერე სააგენტოსგან იყიდა და წიგნის გარეკანზე დასვა.

ნიკას და ტუსიას ფოტოებს და მუსიკას ყოვლად უცნაურ ადგილებში შეხვდები ადამიანი.

 

ცოცხალი

ნიკა მაჩაიძის და ნატალია ბერიძის მუსიკა მსმენელთან მისვლამდე ზუსტად ისეთივე გზას გადის, როგორსაც მცირე ზომის ევროპული ლეიბლების ასობით სხვა მუსიკოსის.

მუსიკას ორივე მთლიანად კომპიუტერში, პროგრამა Ftuiry Loops-ში აწყობს (ტუსია მღერის, ნიკა - არა.). როდესაც ალბომისათვის საკმარისი მასალა დაგროვდება, მას ხმის ჩამწერი სტუდია გამოსცემს (კომპაქტ დისკის ან ვინილის სახით). პატარა ლეიბლების მუსიკოსებს დიდი ტირაჟი ვერასოდეს ექნებათ - ძალიან, ძალიან კარგ შემთხვევაში 20 ათასი გაიყიდება. ცხადია, ტრეკების შეძენა ინტერნეტითაც შეიძლება.

შემდეგ ლეიბლი ალბომებს სხვადასხვა ჟურნალებს უგზავნის - შესაფასებლად. თან მცირე ახსნასაც მიაყოლებენ, თუ ვინ არიან ეს მუსიკოსები და რა გაუკეთებიათ მანამდე. უხსნიან, მაგალითად, რომ  ნიკა მაჩაიძე ნიკა მაჩაიძეც არის, ნიკაკოიც  და ერასტიც. ნატალია ბერიძე კი, პირველ რიგში, TBA-ს სახელითაა ცნობილი, მაგრამ ის ასევე ნატალი ბერიძეც არის, ტუსია ბერიძეც და, იშვიათად, ნეიტ ფიშერიც.

ნიკას და ტუსიას ალბომებზე ყოველთვის კარგს ან ძალიან კარგს წერენ ხოლმე. სასიამოვნოა, მაგრამ მეტიც არაფერი - ფულზე არ აისახება. დისკების გაყიდვები კი იმატებს, მაგრამ მცირედით და ცოტა ხნით. ამასთან, გაყიდვებით თავს მაინც ვერ შეინახავ...

ლეიბლი მუშაობას აქ არ ამთავრებს. ისინი დისკებს სხვადასხვა პროდიუსერებსა და პრომოუტერებს უგზავნიან. თუ ვინმეს რომელიმე ტრეკი მოეწონა და კომპილაციაში ჩასვა, ეს მუსიკოსისათვის დამატებითი, არცთუ ურიგო შემოსავალია.

უფრო მთავარი კი ისაა, რომ კლუბების, თეატრებისა და ფესტივალების მესვეურებმა შენიშნონ. მუსიკოსისთვის თავის რჩენის ყველაზე კარგი გზა დაკვრაა. აქ კი, ნიკაც და ტუსიაც, ევროპელებთან შედარებით წამგებიან მდგომარეობაში არიან.

ნიკა მაჩაიძე: ინტერესი ბევრსა აქვს ხოლმე, მაგრამ როგორც კი ესმით, რომ თბილისიდან უნდა ჩახვიდე, მაშინვე ყოყმანს იწყებენ.  იქ რომ ცხოვრობ, გაცილებით უფრო ადვილია. გერმანიაში რომ ვიყავი, მაშინ ყოველ კვირას მქონდა ლაივები. ყველა პარასკევი და შაბათი დაკავებული მქონდა. ფულიც ბლომად შემოდიოდა.

-  გენატრება ეგ დრო?

- არა, რას ამბობ. მაგარი დამღლელია. დაფრინავ ძალიან ბევრს. მერე ერთი კვირა გჭირდება, რომ აზრზე მოხვიდე და მერე იგივე იწყება თავიდან. მე საერთოდ აღარ ვუკრავ.

დაკვრა აი, რას ჰქვია - ნიკას კომპიუტერში ის პროგრამა აქვს გახსნილი, სადაც მუსიკას აკეთებს. ერთ  ტრეკს უშვებს და ამ დროს იქვე, ცოცხლად ამზადებს შემდეგი კომპოზიციის ვარიაციებს - ან რიტმს ცვლის, ან რამე ეგეთს - იმპროვიზაციას აკეთებს.

სანახავად დიდი არაფერია, - ამბობს ნიკა - უნდა უყურო ტიპი როგორ დგას ლეპტოპთან. მოსაწყენია. ზოგი ამ დროს ცდილობს, რომ ლაივი დამატებითი მოძრაობებით გაახალისოს - იქ ღილაკს თითს დააჭერს, რაღაცას აუწევს, რაღაცას ჩაუწევს. რომ აი, მუშაობს. მე ეგრე არ გამომდის, ამიტომ ჩემთვის მთავარი მუღამი იყო აუდიტორიის განწყობა შემეფასებინა და შესაბამისი მუსიკა გამეშვა.

ტუსია მღერის. შესაბამისად, მის ლაივებზე სანახავი ცოტა მეტია. თუმცა, მისთვის სანახაობაზე უფრო მნიშვნელოვანი განწყობაა.

 - უფრო ინტიმური სახის კონცერტებს ვაწყობ ხოლმე. პატარა განათება მაქვს. კუთხეში ვიკავებ ადგილს და ისე ვმღერი. ვართ მე, ჩემი მიკროფონი და კომპიუტერი. ყველაზე კარგი გამოდის, როდესაც ეგეთი, ინტიმური განწყობა იქმნება. სხედან და გისმენენ.

 

TBILISI DEAD

- თბილისში უკრავ ხოლმე?

- არა, ნამდვილი ლაივი თბილისში არასოდეს დამიკრავს. ნიკას ჰქონია ერთი-ორჯერ. მე - არა.

 - რატომ? პუბლიკა არ არის?

- არც ვიცი პუბლიკა არის თუ არა. აქ, ძირითადად, კლუბები გიწვევენ ხოლმე. უნდათ, რომ ხალხი აცეკვო. სხვანაირი შემოთავაზება არც მქონია. მე კიდევ ეგეთი მუსიკა არა მაქვს - მაგისი ადგილი კლუბში არ არის. არც ვგრძნობ თავს კომფორტულად. იდეაში კი გავაკეთებდი რაღაცას, მაგრამ მაგას ფულიც მეტი სჭირდება - სცენა რომ გააკეთო შესაბამისი, კონტექსტი რომ ჰქონდეს, რაღაცა რომ მოიფიქრო....

 - თუ არც კონცერტები  გაქვთ მაინცდამაინც და გაყიდვებითაც ფული არ შემოდის, თავს რითი ირჩენთ?

ნატალია ბერიძე: მე ამ წუთას ზაზა რუსაძის ფილმის საუნდტრეკზე ვმუშაობ. ეგ სასიამოვნო საქმე უფროა, ვიდრე შემოსავლიანი. თავის სარჩენი საქმეები ეხლა ძირითადად ნიკას აქვს. რეკლამის მუსიკა, ეგეთები...

ის, რომ ვერც ერთი და ვერც მეორე თავისი მუსიკით ფულს ვერ შოულობს, ნაწილობრივ სისტემის ბრალია, ნაწილობრივ კი თავისიც.

ნიკა მაჩაიძე: ჩემს მუსიკას “ფეშენ ტივი” კარგა ხანს, ლამის ყოველდღე იყენებდა. მარტო ჩემსას კი არა, ტუსიასასაც, გოგი ძოძუაშვილისასაც... კიდევ “ევროსპორტზეც” ედო ჩემი მუსიკა რაღაც რეკლამას ორი წლის განმავლობაში. მანდედან კაპიკი არ მინახავს.

 - ეგრე შეიძლება?

- კი. ეგენი ყოველთვე უგზავნიან ხოლმე GEMA-ს (მუსიკოსების საავტორო უფლებების დაცვის გერმანული ორგანიზაციაა) სიას, თუ რა ნაწარმოები გამოიყენეს და რაღაც თანხას რიცხავენ. მერე ამ ფულს ეს ორგანიზაცია ანაწილებს. მე კიდევ მაშინ მაგათი წევრი არ ვიყავი და, შესაბამისად, არც არაფერი მხვდებოდა.

ადრე ნიკა ჰყვებოდა, რომ ერთ-ერთი ყველაზე სასიამოვნო გრძნობა მაშინ დაეუფლა, როდესაც “გარბუშკაზე”, დისკების მოსკოვურ ბაზრობაზე, პირველად გადააწყდა საკუთარ ნაპირატალ დისკს. ალბათ, ნამდვილ მუსიკოსად თავს ვერ იგრძნობ, ვიდრე შენს დისკს მეკობრეები არ გაყიდიან. მაგრამ, ეგ კარგა ხნის წინ იყო (“გარბუშკა” 2001 წელს დახურეს). ისიც, შენს ნამუშევარს პირატულად რომ ყიდიან, სულ აღარ არის სასიამოვნო.

მით უმეტეს, როდესაც შენს მუსიკას ვიღაც ფანი კი არ ქაჩავს მეკობრული საიტიდან, არამედ ტელევიზია იყენებს თავის პრომოში (ამას, ცხადია მარტო “ევროსპორტი” არ აკეთებს. ქართულ ტელევიზიებშიც ბევრ რამეს ადევს ნიკას მუსიკა).

ნიკა მაჩაიძე: ეგ კიდე რა უბედურებაა, ქართულ რეკლამებში რომ უცხოურ სიმღერებს იყენებენ. ზოგს “ბითლზი” ადევს, ზოგს “ქუინი”... გეგონება უფლება ჰქონდეთ. ეგ რომ აეკრძალოთ, მოუწევთ ხოლმე, რომ ქართველ მუსიკოსებს დაუკვეთონ უფრო ხშირად და ამათაც, შემოსავალი მეტი ექნებათ...

 - შენც მეტი საქმე გექნება, არა?

ნიკას ცოტა უკვირს.

 - მე რა. მე ისედაც სულ მიკვეთავენ.

[pagebreak]

ნატალია ბერიძე, ნიკა მაჩაიძე

ULAYAH SABA

“ცხელი შოკოლადის” 7 წლის წინანდელ ნომერში ნიკა იხსენებდა, “ჩემზე ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ეფექტი იმან მოახდინა, პირველად რომ გავაკეთე ტრეკი, რომელიც ხარისხით ჭარპ-ის პროდუქციის (ჭარპ ბრიტანული ლეიბლია, რომელიც თანამედროვე ელექტრონული მუსიკის  მამების - Aphex Twin-ის, Autechre-ის, რიჩი ჰოტინის და სხვების სახლი იყო.) იდენტური იყო და მივხვდი, რომ ამაში განსაკუთრებული არაფერიაო”. შეიძლება თავის ქებად მოგეჩვენოთ, მაგრამ არ არის. უფრო ფაქტის კონსტატაციაა.

როგორც ჩანს, შემდეგი სამიზნეა Studio Ghibli. ეს იაპონური ანიმაციის და კინოს სტუდიაა, რომლის დამზადებულიცაა მსოფლიოს საუკეთესო ანიმეები (იაპონური ანიმაციური ფილმები) - მათ შორის, ჰაიაო მიაზაკის Spirited Away (“სულების მიერ გატაცებული”) და “პრინცესა მონონოკე”. თუმცა ამ სამიზნის მიღწევა გაცილებით უფრო რთული იქნება. ამას ნიჭისა და ცოდნის გარდა, ფული და რესურსებიც სჭირდება.

ნიკა მაჩაიძე ფილმზე მუშაობს, რომელსაც თავდაპირველად “თამაში” უნდა რქმეოდა, ახლა კი  - Ulayah Saba (სუაჰილიზე, შვიდ ქვეყანას ნიშნავს)  ჰქვია.  ეს ანიმაციური და მხატვრული ფილმის ერთგვარი ნაზავია - ფილმის პერსონაჟები კინოკამერით, მწვანე ეკრანის წინ გადაიღეს (ეს ეტაპი დასრულებულია). შემდეგ ეს მასალა სპეციალური როტოსკოპიული ტექნიკით უნდა დამუშავდეს და ანიმაციად გარდაიქმნას.

შინაარსი ასეთია - ფილმის პერსონაჟები კომპიუტერულ თამაშში მოხვდებიან, საიდანაც თავი უნდა დააღწიონ. თამაშს შვიდი სხვადასხვა დონე აქვს და ყველა ეს დონე განსხვავებული სამყაროა. ამ ეტაპზე შინაარსს მაინცდამაინც დიდი მნიშვნელობა არა აქვს. უფრო საინტერესო ფილმის ვიზუალური მხარეა. ანიმე არ არის, მაგრამ შთაგონების წყარო აშკარად იაპონური მულტფილმებია.

ნიკამ, იმის საჩვენებლად, თუ როგორი გამოვა დასრულებული ფილმი, საილუსტრაციო ერთწუთიანი კლიპი გააკეთა. ვიდეოკლიპის დასაწყისში კამერა ქალაქის უცნაურ ხედს გვაჩვენებს. ერთი შეხედვით, თბილისსაც ჰგავს, რომსაც და დისტოპიურ იაპონურ სოფელსაც. ქალაქში რამდენიმე ხიდი დგას. ხიდებზე მატარებლები მოძრაობენ. წინა ფონზე ლიანდაგია, რომელზეც უცნაური რაღაც მიცოცავს - ორთქმავლის, სამბორბლიანი მოტოციკლის და ბოთლის ნაჯვარი. ქალაქის შუაგულში ბაობაბები დგას. სახლის კედლებზე უზარმაზარი სოკოები ამოსულა. ვიღაცას სარეცხი აქვს გაფენილი - ეს ყველაფერი ათიოდე წამის განმავლობაში ჩანს. ნიკას კი 100 ასეთი წუთი აქვს გასაკეთებელი.

 - ფილმი კი გადავიღე, მაგრამ მთავარი საქმე პოსტპროდუქციაა. ახლა ვცდილობ ვინმე დავაინტერესო, რომ ფული ჩადოს. ეს კლიპიც მაგიტომ გავაკეთე - შთაბეჭდილება რომ შეექმნათ, თუ რა გამოვა.

კლიპი მართლაც შთამბეჭდავია. თუ ნიკამ დასამთავრებლად ფული იშოვა და ეგეთი საათნახევარი გააკეთა, ვინძლო მართლა გამოვიდეს შტუდიო Gჰიბლი-ს პროდუქციის დონისა. მაგაზე კი ვერავინ იტყვის, განსაკუთრებული არაფერიაო.

(თუ კლიპის ნახვა მოგინდა, www.vimeo.com-ზე შედი და Ulayah Saba ჩაწერე).

საქართველოს უკიდეგანო სტეპები

ნიკაზე ან ტუსიაზე წერისას უცხოური გამოცემები (დიდი, სახელიანი ალტერნატიული მუსიკის ჟურნალებიც და მცირე ზომის ბლოგებიც) ხშირად აღნიშნავენ, თუ როგორ იგრძნობა მათ მუსიკაში მათი ქვეყნის კულტურა. ოღონდ, ის, თუ როგორია ეს კულტურა, სულ სხვადასხვაგვარად წარმოუდგენიათ. ზოგი სულ სხვაგანაა.

ერთი მიმომხილველი, მაგალითად, წერს, რომ ნიკაკოის მოსმენისას თვალწინ წარმოუდგება „კავკასიის მთებს შორის არსებული მელანქოლიური ჰორიზონტები და ცარიელი სტეპები“. “ნამდვილი სტეპების მუსიკას” უწოდებს ნიკაკოის Sestrichka-ს ჟურნალი Stulus-იც. ალბათ, კავკასია და ტიან-შანი ერევათ ერთმანეთში. ეს ჟურნალი, სხვათა შორის, იმასაც მოაყოლებს -  “საუცხოო ტრეკია “ორუდილა”, რომელიც იღებს, როგორც ჩანს, ტრადიციულ რუსულ მუსიკას  და მას ბრეიკბიტის მანქანაში ატარებსო.” ეს მაგალითები გეოგრაფიის უცოდინარი მუსიკის კრიტიკოსების გამოსაჭენებლად კი არაა... უფრო იმის საჩვენებლადაა, თუ რამხელა როლი აქვს წინასწარგანწყობას მუსიკის აღქმაში. როცა გგონია, რომ მუსიკის უკან ასეთი გეოგრაფია დგას, მაშინ ეგეთივეს დაინახავ.

სხვაგან ეს მუსიკა უფრო ომისგან გათანგული ქვეყნის გამოძახილად მიაჩნიათ (ნიკაზეც წერენ ამას და ტუსიაზეც). კიდევ სხვები აზიურ კვალს ხედავენ... მოკლედ, ყოველი მეორე უცხოური რეცენზია და სტატია ხაზს უსვამს, თუ როგორ განსაზღვრავს ამ მუსიკოსების ქართველობა მათ შემოქმედებას. ოღონდ, როგორები არიან ქართველები, ამ სტატიების ავტორებმა მაინცდამაინც არც იციან.

მართლა ჩანს ამ მუსიკაში ქართული კულტურა, თუ ეჩვენებათ?

ნატალია ბერიძე: რამდენად ქართველი მუსიკოსი ვარ? ჩემთვის ეს უფრო გეოგრაფიული ასპექტია, ვიდრე კულტურული. ანუ, არ ვიცი. მე თვითონ მგონია, რომ არა მაქვს ეს ქართული კულტურული ელემენტები. ინგლისურად ვმღერი. იგივე, ფოლკლორის ელემენტები არა მაქვს... ისე ქართულ მუსიკას არც ვუსმენ ხოლმე... ალბათ, ჩემი გაგების მიღმა ეგ აუცილებლად დევს, მაგრამ მე თვითონ ამას ვერ ვაცნობიერებ.

ნიკა მაჩაიძე:  მსმენელი გრძნობს, ალბათ, ამას.

ნატალია ბერიძე: კი, მაგრამ არავის არასდროს  უთქვამს ჩემთვის, რომ აი, ქართული დავინახე შიგნით რამეო. მეტიც,  უფრო შეიძლება, რუსული - საბჭოთა ან კლასიკური გავლენა იყოს  შიგნით, ვიდრე ქართული.

(კავშირი ძველ რუსულ სიმღერებსა და ტუსიას მუსიკას შორის ზედაპირზე არ დევს, მაგრამ მისი დანახვა მაინც შესაძლებელია. განსაკუთრებით კარგად ეს ტუსიას ადრე გაკეთებულ ქავერში ჩანს. ის, გოგი ძოძუაშვილთან ერთად, „აკვარიუმის“ „გოროდ ზოლოტოის“  მღერის (ტუსიას ვერსიას უბრალოდ “გოროდ” ჰქვია). სრულიად საუცხოო ვერსიაა. იუტუბზე შეგიძლია ნახო).

თუმცა, საქართველოსა და რუსეთზე ახლოს ორივესთან, ალბათ, იაპონია დგას. არა როგორც ქვეყანა, არამედ, უფრო, როგორც სიმბოლო - თავისი სამურაის კოდექსით და ცათამბჯენებით და ანიმეთი და საკამოტოთი. ტუსიას პირველ ალბომს პირდაპირ ასე ჰქვია - Georgia is Like Spiritual Tokyo (საქართველო სულიერ ტოკიოს ჰგავს). მართალია, დღეს ნატალია ბერიძე საქართველოს უფრო Spiritual Singapour-ს ამსგავსებს, მაგრამ მუსიკაზე ეგ არ აისახება.

- ქართული მუსიკა არ გიყვარს?

ნატალია ბერიძე: არა, როგორ არ მიყვარს. უბრალოდ, ხშირად არ ვუსმენ ხოლმე. საერთოდ ემოციური მუსიკა მიყვარს და მგონია, რომ ამ მხრივ ქართული ფოლკი ერთ-ერთი ყველაზე გენიალური რამეა. ამას გარდა, ასევე, საერთოდ მსოფლიო მუსიკაში ერთ-ერთ ყველაზე მაგარი რამე, რაც არსებობს, არის „ცისფერი ტრიო“, იმიტომ, რომ აბსოლუტურად ავთენტურია და არ არის რაღაც ისა...

 

დიმპიტაური

“რაღაც იმასთან”, ანუ ქართულ პოპ-კულტურასთან შეხება ნიკა მაჩაიძეს უფრო აქვს. ოღონდ ის თანამედროვე ქართულ პოპს თუ ესტრადას თანამედროვე დიმპიტაურებს ამჯობინებს. „ორუდილა“ უკვე ვახსენეთ - შტყლუს-ის დეგენერატ ავტორს რომ რუსული ფოლკლორი ეგონა (მაქსიმუმ 2 წუთის გუგლაობა უნდოდა. მოკლავდა?). გადასარევი ტრეკია, რომლისთვისაც სემპლი ნიკას რომელიმე კარგი ფოლკლორული ანსამბლისგან კი არ აუღია, არამედ ბაზრობაზე ნაყიდი კასეტიდან ამოჭრა.

ამას გარდა, ნიკას, Erast-ის სახელით მთელი ალბომი აქვს ჩაწერილი, რომელსაც Weddings (ქორწილები) ჰქვია (ნიკა ვედინგებს ეძახის). „ვედინგები“ ალბომად ოფიციალურად არ გამოსულა, ამიტომ მას ვერც ნიკაკოის დისკოგრაფიაში ნახავთ და ვერც ერასტისაში. ისე კი იუტუბზე ამასაც მშვენივრად მოისმენთ.

აქ შესული ყველა ტრეკი საქორწილო, ტაშტაშტაშტარამტარამ სიმღერების რემიქსია. უფრო სწორად, რემიქსი კი არა - დეკონსტრუქცია. სხვადასხვაგვარი დიმპიტაურებიდან ნიკას ერთი ან ორი ელემენტი აქვს დატოვებული და შემდეგ თავისებურად გაკეთებული. ყველა ტრეკს მსგავსი სახელი ჰქვია - ერთი ჟუჟუნას ვედინგია, მეორე ნაილის, მესამე ნაირასი...

საინტერესო კი ისაა, რომ ეს “საღადაო” პროექტი არ არის. თითოეული კომპოზიცია ყოველგვარი ირონიის გარეშე (ნუ, კარგი, ცოტა თვალის ჩაკვრით. მაგრამ მაინც...) გულით, სიყვარულით და საქმის ცოდნით არის დამუშავებული. თან მხიარულია, თან საცეკვაო (განსაკუთრებით ნატაშას ვედინგი აგითამაშებს ფეხებს), თან ნიკაკოური.

ნიკა მაჩაიძე: რეალურად როგორც გართობა, ისე დავიწყე. მერე და მერე რაღაცები მართლა დავამუღამე. განსაკუთრებით - რიტმი. საბოლოოდ კარგად ჩაჯდა და საცეკვაოც გამოვიდა. პრინციპში, ეგ ჩემი ვედინგები არის ქართულის ფეიკი. “საქორწილოები” და, ზოგადად, ეგ მუსიკა, “არ დაიდარდოს” სიმღერებს რომ ეძახიან,  მე მგონია, რომ არის ყველაზე გულწრფელი რამე ქართულ პოპ-კულტურაში. ნაღდია. ეგ ევასებათ და მაგას მღერიან. შეიძლება “რაღაც დონისა” არ არის, მაგრამ თავის პლასტში აბსოლუტურად გულწრფელია. ჰოდა, რაც გავაკეთე, პაროდიის პონტში არ მიქნია. გადავამუშავე. იმიტომ გავაკეთე, რომ ჩემს გარშემო ვინცაა, იმან მოუსმინოს. ისე არ მოუსმენენ...

 - ისე, როგორ იცი, ცეკვავს ხალხი შენს ვედინგებზე?

 - ეგენი დავუკარი თელ-ავივში, ტოკიოში, ბერლინში და თბილისში. ყველგან, პირველივე ბიტი რომ გაისმებოდა, გიჟდებოდნენ. ცეკვავდნენ, ხტუნვას იწყებდნენ, ბარზე ხტებოდნენ... ყველგან ეგრე იყო, ბერლინის გარდა. იქ ბერლინის ბიენალეს დროს დავუკარი. ჰოდა, მთელი ეს ჩამოსული არტისტები იდგნენ და მისმენდნენ სასმელებით ხელში. ბოლომდე დარჩნენ, მაგრამ არც განძრეულან. აი, ასე მომისმინეს - ჭიქებით ხელში.

 - ნერვები არ მოგეშალა?

 - არა, მაგრამ  გამიკვირდა. უცნაური ხალხია გერმანელები.

ტუსიას, რომელიც ამ ამბავს პირველად არ ისმენს,  თავისი აზრი აქვს ამაზე. გერმანია კი არ არის შუაშიო - ამბობს, არამედ ის, რომ ეგ კონცერტი ბიენალეს ფარგლებში იყოო.

 - ეს არტისტები აროგანტული ხალხია. ცდილობენ, რომ თავი სულ აკონტროლონ. მაგიტომ იდგნენ წყნარად. თორემ, ბერლინში რომ ხალხი ცეკვავს ხოლმე...

ნიკა ეთანხმება, მაგრამ უგულოდ. ტუსია აშკარად მართალია, მაგრამ ნიკასეული მონათხრობი, საქორწილო დიმპიტაურებზე რატომღაც არმოცეკვავე გერმანელების შესახებ, აშკარად უფრო საინტერესოა.

სახელები

ნიკა მაჩაიძის მუსიკას  ყველაზე ხშირად APPEX TWIN-ისას ადარებენ. უკიდურესად ზარმაცი და ზედაპირული შედარებაა. რამდენიმე ტრეკი მართლაც წააგავს (ისე, თუ მაინცდამაინც, Plaid-ს უფრო ჰგავს, მაგრამ ეგ, ალბათ, არ გაინტერესებთ), მაგრამ დანარჩენს რა ვუყოთ? დანარჩენი სულ სხვანაირია.

მსგავს მუსიკას (არასაკლუბო ელექტრონიკას) რამდენიმე წლის წინ IDM-ს ანუ Intelligent Dance Music-ს ეძახდნენ. ახლაც ეძახიან ხოლმე, მაგრამ უფრო იშვიათად - ეგ სახელი მოდაში აღარ არის. ძალიანაც კარგი. რა უბედურებაა ჭკვიანური ცეკვა!

მაშ, რა დავარქვათ ამ მუსიკას?

ნიკა მაჩაიძე: წარმოდგენა არა მაქვს. მე ამას ვეძახი ახალ მუსიკას, რასაც მე ვაკეთებ, რასაც ტუსია აკეთებს და რაც ჩვენს გარშემო კეთდება. არანაირი კონკრეტული ჟანრის მიმდევარი არ მინდა ვიყო. ვცდილობ, უბრალოდ კარგი მუსიკა ვაკეთო. მაგ ჟანრებში საერთოდ ვერ ვერკვევი. ტექნოს ვხვდები, რომ  ტექნოა და ჰაუსს ვხვდები, რომ ჰაუსია. ვსიო. მერე იქ ასეთი ჰაუსია, მინიმალია თუ სხვანაირი, აზრზე არა ვარ.

ნატალია ბერიძე: ეგ სახელების დარქმევა ისტორიკოსების და მუსიკის კრიტიკოსების საქმეა. მუსიკა იმდენად დიდია, რომ არანაირ შეზღუდვაში არ უნდა ჯდებოდეს. ჩემს ალბომს რომ მოუსმინო, უამრავი სხვადასხვა სტილის ქლეშია. იქ არის კლასიკური მუსიკის ელემენტებიც, შეიძლება პოპიც იყოს, ტექნოც...  მაინცდამაინც არც ის მგონია, რომ ელექტრონულ მუსიკას ვაკეთებ. კი, კომპიუტერულია, მაგრამ მარტო იმიტომ, რომ ამის შექმნა კომპიუტერზე ხდება. შეიძლებოდა ზუსტად იგივე კომპიუტერის გარეშეც გამეკეთებინა. უბრალოდ, ასე უფრო ადვილია.

 

* * *

 - რა არის თქვენთვის ყველაზე მთავარი თქვენს მუსიკაში? რა უნდა დაამუღამოს, პირველ რიგში, ადამიანმა? ფაქტურა, რიტმი, სტრუქტურა თუ რა?

ნატალია ბერიძე: ეგ, მე მგონი, ინდივიდუალურია. გააჩნია ადამიანს, არა?

ნიკა მაჩაიძე: ჩემთვის მაგ ყველაფერზე უფრო მთავარი ემოციაა. მთავარი ეგაა.

ნატალია ბერიძე: მე ყველაზე დიდ ყურადღებას  ჰარმონიას ვაქცევ. ან, შეიძლება პირიქით - ჰარმონიის ნაკლებობას, თუ განგებ ვაკეთებ ეგეთ მუსიკას. მაგრამ, ისე, როგორც წესი, ჰარმონიულ მუსიკას ვწერ.

 - ერთად ხშირად მუშაობთ ხოლმე?

ნიკა მაჩაიძე: არა, ძალიან იშვიათად.

ნატალია ბერიძე: სულ ვგეგმავთ ხოლმე მაგრამ, როგორც წესი, არ გამოგვდის.

 

ტბა

ტუსიას წლევანდელი ალბომი, Fორგეტ’ფულნესს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული დისკია, რომელიც კი არ მოგისმენიათ. ყველას მოსწონს - ბრიტანული ავანგარდული მუსიკის გავლენიან ჟურნალ თჰე ჭირე-საც და ყველასათვის უცნობ ონლაინ ჟურნალ - Kicking Against The Pricks -საც. ამ უკანასკნელმა ტუსიას ეს დისკი წლის საუკეთესო ალბომად დაასახელა. თითქოს ხომ არაფერი - პატარა, სნობური საიტია, რომელსაც რამდენიმე შეფილდელი ახალგაზრდა გამოსცემს. მაგრამ, მეორე მხრივ, როგორ არაფერი - ეს ონლაინ ჟურნალი აშკარად გემოვნებიანი ხალხის გაკეთებულია, რომლებიც, სხვათა შორის, კარგად წერენ.

ამ დისკის პოპულარობას ისიც უწყობს ხელს, რომ ორი სრულიად საუცხოო კლიპი ახლავს თან. ორივე, ცხადია, ნიკა მაჩაიძის გადაღებულია. ერთს ჰქვია What About Things Like Bullets, მეორეს კი - In the white. ამ მეორე კლიპს იუტუბზე ერთი კომენტარი აქვს, რომელიც მთლიანად გამოისყიდის „უკიდეგანო სტეპებს“. კომენტატორი წერს: „რა კარგია! მაგარია, რომ საქართველოში ქულ მუსიკა კეთდება. მე ბულგარელი ვარ. ჩვენ 4 წელია ევროკავშირის წევრები ვართ, მაგრამ ჩვენთან მსგავსი არაფერი მინახავს. გილოცავთ!“

კლიპი მართლაც ძალიან ეფექტურია. უხდება მუსიკას. თოვლი მოდის და ტუსიას კოსმონავტის ტანსაცმელი აცვია. დაფრინავს აქეთ-იქით. მერე კი, კორპუსები ჩანს. დიდ დიღომს ჰგავს. ან, იქნებ, ჩვეულებრივ, საშუალო დიღომს. ოღონდ სიზმარივითაა - თოვლშია ჩაფლული, ლამპიონების წინ კი, თავზე  ცეცხლმოკიდებული კაცი დგას.

ტუსიას გარეგნობაც ხელს უწყობს. მართალია, ისეთ მუსიკას არ აკეთებს, სადაც მომღერლის სილამაზეს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება, მაგრამ მაინც... აბა, ვისთვის შეუშლია ხელი სილამაზეს?

აი, ვთქვათ, იუტუბის ერთ-ერთ ვიდეოში ტუსიას მუსიკას მისი ფოტო ადევს. ფოტოზე თეთრი პერანგი აცვია და ფანჯრის რაფაზე ზის. ფეხები შიშველი აქვს. ქვევით კი ერთადერთი კომენტარია - „ნატალია, რას მიშვები?“ შევამოწმე, სხვა კომენტარი ამის ავტორს არსად დაუწერია. მგონი, მარტო მაგისათვის დარეგისტრირდა...

 

სექსი ლექსი

რადგან ტუსიას ფანებს შევეხეთ...

ყოფილა ასეთი შოტლანდიელი პოეტი - დონ პატერსონი. არაერთი ფესტივალის ლაურეატი და მრავალი პრიზის მფლობელი. 2008 წელს, მაგალითად, მიუღია პრესტიჟული Forward Prize ერთი ლექსისათვის და ჯილდო - ათასი ფუნტი სტერლინგი. რა ერქვა ლექსს?

Love Poem for Natalie‘Tusja’Beridze

ყოვლად მაზალო რამაა. აი, ასე იწყება: (პოეტურ თარგმანს არ ელოდეთ. უბრალოდ აზრია გადმოცემული.)

ო ნატალი, ო ტბა, ო ტუსია: დიდი ხანია გადაწყვეტილი მქონდა, რომ ტერორისტის ბალაკლავა, რომლითაც Annule-ს გარეკანზე ჩანხარ და რომელიც, დიდი ხნის განმავლობაში ერთადერთი შენი გამოსახულება იყო, რომელსაც ვფლობდი - იმისათვის იყო, რომ დაემალა რაიმე სიმახინჯე ან დეფორმაცია ან იქნებ უბრალოდ მეტყველებდა იმაზე, (აქ კი ვიმედოვნებდი, თუმცა კი არ მჯეროდა), რომ ახალგაზრდა ქალი ებრძოდა დამადამბლებელ სიმორცხვეს. რაოდენ სავსედ დამიდასტურა ეს უკანასკნელი თეორია ჩემმა გუგლაობამ!

აჰა, ორიგინალიც. ინგლისურის მცოდნეებისათვის:

O Natalie, O TBA, O Tusja: I had long assumed the terrorists balaclava that you sport on the cover of Annule which was, for too long, the only image of you I possesed - was there to conceal some ugliness or deformity or perhaps merely spoke (and here, I hoped against hope) of a young woman struggling with a crippling shyness. How richly this latter theory has been confirmed by my Goo- gling!

კარგა გრძელი ლექსია. ასევე გრძელდება - ავტორი ტუსიას შავბნელ ანგელოზს უწოდებს, განიხილავს მის დაუმორჩილებელ სლავურ წარბებს, ლოცავს მის VST პლაგინებს, საქმეებს ურჩევს - Sleepwalker -ში დილან ტომასის Do Not Go Gentle Into That Good Night -ს ცუდად კითხულობ და ეგ ლექსი ისედაც არ ვარგაო, მაგრამ გპატიობ და გისურვებ ყველაზე საოცარ ინსტრუმენტს, ორ გიგაჰერციან ორბირთვიან ინტელის პროცესორს (ლექსი 2008 წელსაა დაწერილი) და იმდენ DDR2 RAM-ს, პროცესორის ყველაზე უფრო დამტვირთავ პროცესებსაც რომ ეყოსო...

ხომ გითხარით, მაზალო ლექსია მეთქი.        

მაქსი

მაქსიმე მაჩაიძე საოცრად ჰგავს მამას - როგორც გარეგნობით, ხმით და მეტყველების მანერით, ასევე მრავალმხრივი ნიჭიერებითაც (ამაში ნიკასაც ჰგავს და დედას - მაია სუმბაძესაც). ჯერ სკოლა არ დაუმთავრებია და უკვე სკეიტბორდისტიცაა, ლექსებსაც წერს და მაისურების დიზაინსაც აკეთებს. თუმცა, პირველ რიგში, რეპერია (თვითონ ამბობს რეპერი არა ვარ, ემსი ვარო.)

- მაქსის ვეშჩი შევიდა „ტაბულა არტის“ 2011 წლის ტოპ 25 კომპოზიციაში. ერთი კი არა, ორი - ერთი Kung Fu Junkie -სთან ერთად რომ რეპავს და მეორე - ცალკე - ნიკას ვითომ გაკვირვებული ხმა აქვს. სინამდვილეში უფრო გახარებულია და ამაყი.

- იმ დღეს ვიყავით Kung Fu Junkie -ს კონცერტზე, მემანიშვილის დარბაზში. მაქსის პირველი გამოსვლა იყო. აუ, რა ხდებოდა, იცი? მეშინოდა რომ ჩაინგრეოდა იქაურობა - ისე ყანყალებდა. ხელებაწეულები იდგნენ ყველანი. მერე სულ მოდიოდნენ ჩემთან ვიღაცეები, პატარები, - მოგწონთ? - მეკითხებოდნენ.

- მერე, მოგეწონა?

- კი, კაი იყო.

- ეხმარები? მუსიკა რომ გაუკეთო, ან რამე ეგეთი.

- ნაკლებად. აი, ეგ სიმღერა, 25-ეულში რომ მოხვდა (Common Depression) აქ ჩაწერა. ვოკალი ავიღე და მერე მე გავაკეთე პროდაქშენი.

- მოეწონა?

- კი.

 

*

- მოგეწონა?

მაქსიმე მაჩაიძე: კი, საკაიფო გამოვიდა. ისე, მუსიკის კეთება ნიკამ მასწავლა. სულ პატარა რომ ვიყავი, თორმეტის, ცოტ-ცოტა რაღაცეებს მიხსნიდა ხოლმე. თავიდან უმეტესობაში, რასაც ვაკეთებდი, მეხმარებოდა ხოლმე ნიკა. ეხლა უკვე ბოლო ვეშჩები ყველაფერი მე თვითონ გავაკეთე - ბიტიც, ტექსტიც. ნიკამ, უბრალოდ, ხმა ჩამაწერინა, იმიტომ, რომ კარგი მიკროფონი აქვს.

                                                            * * *

ეს კარგი მიკროფონი “სამუშაო ოთახში” დევს. ნიკა და ტუსია დროის ძირითად ნაწილს აქ ატარებენ. პატარა ოთახია, კედლები ფოტოებითაა დაფარული. ცენტრალური ადგილი კი ორ, გვერდიგვერდ განთავსებულ კომპიუტერს უჭირავს. ეს სამუშაო კომპიუტერებია. მესამე - ლეპტოპი - ინტერნეტისთვისაა და კიდევ ლაივებზე წასაღებად.

- გასართობი რამე გაქვთ?

ნიკა მაჩაიძე: ეგრე არა, რომ რამით ვერთობოდეთ. ჩვენს საქმეს ვაკეთებთ და ეგაა ჩვენი გართობა.

ნატალია ბერიძე: საქართველოში ჩემთვის ერთადერთი გამოსავალი და გადარჩენის ერთადერთი წყარო ეგაა, რომ ჩაიკეტო და შენი საქმე აკეთო. რომ გამოხვიდე და გაერიო სოციალურ ამბებში - ეგრევე დაგაკლდება ცხოვრების ათი წელი. 

ამ “სამუშაო ოთახში” შექმნილი პროდუქციის ნაწილს ტელევიზორში, რეკლამის ყურებისას მოისმენ. ნაწილს - კინოში, რომელიმე ფილმის საუნდტრეკად. საუკეთესო პროდუქტი კი ევროპაში წავა.

მერე, ნაკლებად ცნობილი, კარგი მუსიკის ვინმე დამფასებელი წაიკითხავს რომელიმე ანდერგრაუნდულ ბლოგზე - “ბოლო TBA ან Nikakoi მოისმინე - კარგიაო”. ისიც მოისმენს და მოეწონება. ვინ იცის - წამოწვეს, ყურსაცვამები გაიკეთოს, მუსიკას აუწიოს და კავკასიის თვალუწვდენელ სტეპებზე იოცნებოს.

@